نیازسنجی آموزشی

نیازسنجی آموزشی

نیاز سنجی آموزشی چیست؟
   نيازسنجي بعنوان فرايند جمع‌آوري و تحليل اطلاعات که براساس آن نيازهاي افراد، گروه‌ها و جوامع مورد شناسايي واقع مي‌شود داراي قدمتي به اندازه خود تعليم و تربيت و يا در واقع خود انسان است. زيرا انسان در طي قرون و اعصار، همواره ناگزير از شناسايي نيازهاي متنوع خويشتن و تصميم‌گيري درباره طرق بر طرف ساختن آن‌ها بوده است.
   در تعریفی دیگر نیاز سنجی را فرآیند تعیین اهداف، مشخص کردن وضع موجود، اندازه‌گیری نیازها و تعیین اولویت‌ها برای عمل می‌دانند. تعیین اولویت‌ها خصوصا در سازمان‌ها به منظور حداکثر استفاده از منابع موجود در جهت تحقق ضروری‌ترین نیازها مورد تاکید است.
  یکی از علل ناكامي بسياري از دوره‌هاي آموزشي كاركنان، علاقه مجريان به اجراي دوره‌هاي آموزشي است كه بدون شناسايي دقيق و روشمند نيازهاي آموزشي طراحي شده‌اند. تحقيقات مختلف نشان داده‌اند كه هر چه اهداف دوره‌هاي آموزشي با نيازهاي آموزشي ادراك شده توسط كاركنان انطباق بيشتري داشته باشند بر انگيزه آن‌ها براي يادگيري مي افزايد.
 انواع نيازهاي آموزشي از نظر سطح سازمانی:
  • نيازهاي آموزشي فردي
  • نيازهاي آموزشي گروهي
  • نيازهاي آموزشي سازماني
 رويكردهاي اصلي در تجزيه و تحليل نياز سنجي آموزشي:
  • تجزيه و تحليل سازمان
  • تجزيه و تحليل شغل/وظيفه
  • تجزيه و تحليل فرد
 
 گام نخست: ايجاد حمايت سازماني
 نيازسنجي آموزشي به شكل روشمند خود نيازمند دسترسي به اسناد و مدارك مختلف در سازمان، انجام مصاحبه‌ها، تشكيل جلسات كاري، و مشاهده نحوه انجام كار كاركنان دارد.
جمع‌آوري و بررسي فردي و گروهي اطلاعات فوق جهت تعيين نيازهاي آموزشي مستلزم مشاركت مديران و كاركنان سازمان در اين فرايند مي‌باشد. لذا ايجاد حمايت و مشاركت سازماني از فرايند نيازسنجي آموزشي به عنوان گام نخست در اين فرايند مورد تاكيد قرار گرفته است.
تجزيه و تحليل سازمان:
اين نوع تجزيه و تحليل تاكيد بر شناسايي آن دسته از نيازهاي آموزشي دارد كه مرتبط با كليت اهداف و استراتژي‌هاي سازمان بوده و منجر به طرحي سيستماتيك براي آموزش كليه كاركنان در سطوح مختلف و يا كاركنان و مديران كليدي مي‌شود.
 منابع و تكنيك‌ها:
  • بررسي اسناد و مدارك مرتبط با استراتژي‌ها و برنامه‌هاي تغيير
  • مصاحبه‌هاي فردي و گروهي با مديران ارشد
  • مطالعات پيمايشي درباره مؤلفه‌هاي سازماني و آسيب‌شناسي سازماني
 
   جهاددانشگاهی با دارا بودن دانش و مهارت جمع‌آوري و تجزيه و تحليل داده‌هاي كمي و كيفي مرتبط با سازمان مورد نظر با استفاده از پروتكل‌هاي مصاحبه با مديران و كاركنان و پرسشنامه‌هاي اندازه‌گيري كمي پديده‌هاي سازماني مرتبط، سعی بر آن دارد تا سازمان مورد نظر را در نیازسنجی، شناسایی و  برگزاری دوره‌های آموزشی موردنیاز یاری رساند.